Pro-rata σε μικτή επιχείρηση με έσοδα από αστικές μισθώσεις
Σύντομα, με απλά λόγια. Θέλετε ανάλυση;
Όταν μια επιχείρηση ασκεί μικτή δραστηριότητα —δηλαδή πραγματοποιεί ταυτόχρονα πωλήσεις που επιβαρύνονται με ΦΠΑ και δραστηριότητες που απαλλάσσονται από τον φόρο— υποχρεούται στην εφαρμογή του μηχανισμού Pro-rata (αναλογική έκπτωση ΦΠΑ κοινών εισροών).
Η είσπραξη ενοικίων από αστικές μισθώσεις (π.χ. εκμίσθωση κατοικίας ή επαγγελματικής στέγης χωρίς ΦΠΑ) αποτελεί δραστηριότητα που απαλλάσσεται από τον ΦΠΑ χωρίς δικαίωμα έκπτωσης. Συνεπώς, η επιχείρηση δεν εκπίπτει τον ΦΠΑ των εξόδων που αφορούν αποκλειστικά το ακίνητο (π.χ. επισκευές σπιτιού), ενώ για τα κοινά έξοδα της έδρας της υποχρεούται να σχηματίσει κλάσμα Pro-rata βάσει των άρθρων 36 και 38 του Νόμου 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ).
1. Πώς Διαμορφώνεται το Δικαίωμα Έκπτωσης ΦΠΑ
Σε αυτό το σενάριο, τα έξοδα και ο ΦΠΑ της επιχείρησης χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες
- 100% Έκπτωση: Ο ΦΠΑ για δαπάνες που αφορούν αποκλειστικά τον εμπορικό/φορολογητέο κλάδο (π.χ. αγορά εμπορευμάτων) εκπίπτει πλήρως.
- 0% Έκπτωση: Ο ΦΠΑ για δαπάνες που αφορούν αποκλειστικά το εκμισθούμενο ακίνητο (π.χ. υλικά ανακαίνισης της κατοικίας) δεν εκπίπτει καθόλου. Μεταφέρεται αυτούσιος ως έξοδο στη φορολογία εισοδήματος.
- Αναλογική Έκπτωση (Pro-rata): Ο ΦΠΑ για τα κοινά έξοδα που συντηρούν και τις δύο δραστηριότητες (π.χ. αμοιβή λογιστή, ενοίκιο/ρεύμα κοινής έδρας, τηλεφωνία) εκπίπτει μόνο κατά το ποσοστό που θα προκύψει από το ετήσιο κλάσμα εσόδων.
2. Πίνακας: Οικονομικά Δεδομένα & Υπολογισμός Κλάσματος
| Κατηγορία Εσόδων / Εξόδων | Ποσό (σε Ευρώ) | Σχέση με τον ΦΠΑ & Pro-rata |
|---|---|---|
| Έσοδα από Εμπορική Δραστηριότητα (Με ΦΠΑ) | 80.000 € | Συμπεριλαμβάνεται στον αριθμητή και τον παρονομαστή |
| Έσοδα από Αστικές Μισθώσεις (Χωρίς ΦΠΑ) | 20.000 € | Συμπεριλαμβάνεται μόνο στον παρονομαστή |
| Συνολικά Ετήσια Έσοδα | 100.000 € | Η βάση υπολογισμού του κλάσματος |
| ΦΠΑ Κοινών Εξόδων (Λογιστής, Ρεύμα, ERP) | 3.000 € | Το ποσοστό του φόρου που θα διαχωριστεί με την Pro-rata |
3. Πρακτικό Παράδειγμα Υπολογισμού
Με βάση τα στοιχεία του παραπάνω πίνακα, ο λογιστής της επιχείρησης προβαίνει στις εξής ενέργειες στο τέλος της διαχειριστικής περιόδου:
Βήμα 1: Σχηματισμός του Κλάσματος Pro-rata
Ποσοστό Έκπτωσης=Έσοδα με ΦΠΑΣυνολικά Έσοδα=80.000 €100.000 €×100=80%Ποσοστό Έκπτωσης equals the fraction with numerator Έσοδα με ΦΠΑ and denominator Συνολικά Έσοδα end-fraction equals the fraction with numerator 80.000 space € and denominator 100.000 space € end-fraction cross 100 equals 80 %
Ποσοστό Έκπτωσης=Έσοδα με ΦΠΑΣυνολικά Έσοδα=80.000 €100.000 €×100=𝟖𝟎%
Σημείωση: Αν το αποτέλεσμα δεν ήταν ακέραιο (π.χ. 80,12%), βάσει νόμου θα γινόταν στρογγυλοποίηση στην αμέσως επόμενη ακέραια μονάδα (δηλαδή 81%).
Βήμα 2: Προσδιορισμός του Εκπιπτόμενου ΦΠΑ
Η επιχείρηση δικαιούται να εκπέσει το 80% του ΦΠΑ των κοινών της εξόδων:
3.000 €×80%=2.400 €3.000 space € cross 80 % equals 2.400 space €
3.000 €×80%=𝟐.𝟒𝟎𝟎 €
Το ποσοστό των 2.400 € αφαιρείται κανονικά από τον ΦΠΑ των πωλήσεων στην περιοδική δήλωση.
Βήμα 3: Τακτοποίηση του Μη Εκπιπτόμενου ΦΠΑ
Το υπόλοιπο 20% του ΦΠΑ των κοινών εξόδων δεν εκπίπτει
3.000 €×20%=600 €3.000 space € cross 20 % equals 600 space €
3.000 €×20%=𝟔𝟎𝟎 €
Το ποσοστό των 600 € καταχωρείται στα βιβλία της επιχείρησης ως οργανικό έξοδο. Μειώνει κανονικά τα καθαρά κέρδη της επιχείρησης κατά τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος στο τέλος του έτους.
Γενική ενημέρωση, όχι εξατομικευμένη φορολογική ή νομική συμβουλή. Οι πληροφορίες ισχύουν κατά την ημερομηνία ενημέρωσης. Για τη δική σας περίπτωση, ρωτήστε μας.
