Αγορά ΕΙΧ και μοτοσυκλέτας από ατομική επιχείρηση

Η αγορά Επιβατικού Ιδιωτικής Χρήσης (Ε.Ι.Χ.) αυτοκινήτου και μοτοσυκλέτας (μηχανής) από ατομική επιχείρηση παρουσιάζει συγκεκριμένες ιδιαιτερότητες, καθώς η Φορολογική Αρχή εξετάζει αυστηρά τη διάκριση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής χρήσης.

1. Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) – Αγορά και Δαπάνες

• Μη Έκπτωση του ΦΠΑ: Σύμφωνα με το άρθρο 30 παρ. 4 του Ν. 2859/2000 (Κώδικας ΦΠΑ), ο ΦΠΑ αγοράς ή μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών δεν εκπίπτει από τον ΦΠΑ των εκροών. Ο φόρος αυτός ενσωματώνεται στο συνολικό κόστος κτήσης του παγίου.
• Λειτουργικές Δαπάνες: Ο ΦΠΑ των καθημερινών εξόδων (καύσιμα, service, επισκευές) επίσης δεν εκπίπτει στην περιοδική δήλωση (Έντυπο Φ2), αλλά το συνολικό ποσό (αξία + ΦΠΑ) καταχωρείται ως έξοδο στη φορολογία εισοδήματος.
• Εξαιρέσεις: Δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ έχουν αποκλειστικά οι επιχειρήσεις με κύριο αντικείμενο την εκμετάλλευση των οχημάτων αυτών (π.χ. σχολές οδηγών, επιχειρήσεις ενοικίασης οχημάτων).

2. Φορολογία Εισοδήματος – Φορολογικές Αποσβέσεις (Άρθρο 24 ΚΦΕ)

Το όχημα και η μηχανή εγγράφονται στο Μητρώο Παγίων της ατομικής επιχείρησης και οι ετήσιες αποσβέσεις υπολογίζονται με σταθερό συντελεστή επί του κόστους κτήσης:

• Ε.Ι.Χ. Αυτοκίνητα (συμβατικά): Συντελεστής απόσβεσης 16% ετησίως.
• Μοτοσυκλέτες / Μηχανές: Συντελεστής απόσβεσης 16% ετησίως.
• Κίνητρα Ηλεκτροκίνησης (Ν. 4710/2020): Για οχήματα μηδενικών ρύπων (αμιγώς ηλεκτρικά) ο συντελεστής προσαυξάνεται κατά 50% (τελικός 18% για αυτοκίνητα και 24% για μηχανές), ενώ για υβριδικά plug-in (έως 50g CO2/km) προσαυξάνεται κατά 25% (τελικός 15% για αυτοκίνητα και 20% για μηχανές).

3. Εκπεσιμότητα Δαπανών Χρήσης (Καύσιμα, Service, Ασφάλειες)

Τα τρέχοντα έξοδα κίνησης και συντήρησης εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της ατομικής επιχείρησης, εφόσον πληρούνται σωρευτικά τα κριτήρια του άρθρου 22 του Ν. 4172/2013 (ΚΦΕ):

• Επαγγελματική Σκοπιμότητα: Πρέπει να αποδεικνύεται ότι το μέσο χρησιμοποιείται για τις ανάγκες της επιχείρησης (π.χ. επισκέψεις σε πελάτες, μεταφορά εμπορευμάτων).
• Τεκμηρίωση: Τα έξοδα πρέπει να καλύπτονται από νόμιμα παραστατικά (τιμολόγια με αναγραφή του αριθμού κυκλοφορίας, αποδείξεις καυσίμων εξοφλημένες με ηλεκτρονικά μέσα). Ο έλεγχος δύναται να αμφισβητήσει δαπάνες που δεν συνάδουν με τη φύση του επαγγέλματος.

4. Τεκμήρια και Παροχή σε Είδος

• Τεκμήριο Αγοράς & Διαβίωσης: Η δαπάνη αγοράς αποτελεί τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (Πόθεν Έσχες - άρθρο 32 ΚΦΕ) για το φυσικό πρόσωπο και πρέπει να καλύπτεται από τα δηλωθέντα εισοδήματα στο Έντυπο Ε1. Το όχημα βαρύνει τον επαγγελματία και ως ετήσιο τεκμήριο διαβίωσης (άρθρο 31 ΚΦΕ).
• Παροχή σε Είδος: Στις ατομικές επιχειρήσεις δεν υφίσταται η έννοια της παροχής σε είδος (status car) για τον ίδιο τον επιχειρηματία, καθώς το φυσικό πρόσωπο και η επιχείρηση αποτελούν το ίδιο νομικό και φορολογικό υποκείμενο. Η διάταξη εφαρμόζεται μόνο αν το όχημα παραχωρηθεί σε μισθωτό υπάλληλο.