Διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων: δικαίωμα, όχι υποχρέωση
Σύντομα, με απλά λόγια. Θέλετε ανάλυση;
Η οριστική διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων και η αναγνώρισή τους ως εκπεστέα επιχειρηματική δαπάνη είναι απόλυτα εφικτή ακόμη και αν η επιχείρηση δεν είχε σχηματίσει σχετική φορολογική πρόβλεψη σε προηγούμενα έτη.
Η θέση αυτή έχει κατοχυρωθεί ρητά από τη νομολογία της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), ξεκαθαρίζοντας ότι ο σχηματισμός προβλέψεων αποτελεί δικαίωμα που παρέχει ο νόμος στην επιχείρηση για τη σταδιακή απόσβεση των κινδύνων και όχι υποχρεωτικό ενδιάμεσο στάδιο (προϋπόθεση) για τη μετέπειτα οριστική διαγραφή.
Η Καθοριστική Απόφαση ΔΕΔ Α 1881/2020
Η απόφαση-σταθμός ΔΕΔ Α 1881/2020 δικαίωσε πλήρως φορολογούμενο, ανατρέποντας το σκεπτικό του φορολογικού ελέγχου που είχε απορρίψει δαπάνες διαγραφής πελατών με το επιχείρημα ότι δεν είχε προηγηθεί εγγραφή πρόβλεψης.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της ΔΕΔ, το οποίο βασίζεται στο άρθρο 26 του Ν. 4172/2013 (ΚΦΕ)
- Προαιρετικός Χαρακτήρας Πρόβλεψης: Η διενέργεια προβλέψεων επισφαλών απαιτήσεων εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της επιχείρησης. Αν η οντότητα επιλέξει να μην κάνει χρήση αυτού του δικαιώματος, δεν χάνει το δικαίωμα να διαγράψει οριστικά την απαίτηση όταν αυτή καταστεί αποδεδειγμένα ανεπίδεκτη είσπραξης.
- Χρονικό Σημείο Διαγραφής: Η ΔΕΔ έκρινε ότι η οριστική διαγραφή μιας απαίτησης δεν περιορίζεται απαραίτητα στο έτος που εξαντλήθηκαν τα ένδικα μέσα ή εκδόθηκε μια δικαστική απόφαση. Μπορεί να πραγματοποιηθεί νόμιμα και σε μεταγενέστερο φορολογικό έτος, εφόσον η επιχείρηση συνέχιζε ενεργά (π.χ. μέσω δικαστικών επιμελητών) την έρευνα για τον εντοπισμό περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, μέχρι τη στιγμή που διαπιστώθηκε οριστικά η πλήρης αφερεγγυότητά του.
Οι 3 Νόμιμες Προϋποθέσεις για την Οριστική Διαγραφή (Άρθρο 26 παρ. 4 ΚΦΕ)
Για να αναγνωριστεί η διαγραφή ως έξοδο χωρίς προηγούμενη πρόβλεψη, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι εξής όροι:
- Προηγούμενη Εγγραφή ως Έσοδο: Το ποσό της απαίτησης πρέπει να έχει συμπεριληφθεί αποδεδειγμένα στα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης σε προηγούμενη ή στην τρέχουσα χρήση.
- Διαγραφή από τα Βιβλία: Το ποσό πρέπει να έχει διαγραφεί οριστικά από τα λογιστικά αρχεία (καρτέλα πελάτη) της επιχείρησης.
- Εξάντληση Νόμιμων Ενεργειών: Η επιχείρηση πρέπει να αποδείξει ότι έχει αναλάβει όλες τις κατά νόμο ενέργειες για την είσπραξη της απαίτησης (π.χ. εξώδικα, διαταγές πληρωμής, αγωγές, κατασχέσεις) και αυτές απέβησαν άκαρπες.
Εξαιρέσεις που Εκπίπτουν ΧΩΡΙΣ Ενέργειες Είσπραξης (Ν. 4646/2019)
Από την 1/1/2020 (βάσει του Ν. 4646/2019) επιτρέπεται η απευθείας οριστική διαγραφή απαιτήσεων χωρίς να έχουν προηγηθεί δικαστικές ενέργειες στις εξής περιπτώσεις:
- Απαιτήσεις μικρής αξίας (έως 300€ με ΦΠΑ ανά αντισυμβαλλόμενο): Εφόσον έχουν παρέλθει 12 μήνες από τη λήξη τους, ο οφειλέτης έχει ενημερωθεί αποδεδειγμένα για τη διαγραφή και το σύνολο των διαγραφών αυτών δεν ξεπερνά το 5% των συνολικών απαιτήσεων της επιχείρησης στο τέλος της χρήσης.
- Συμβιβασμοί: Όταν η διαγραφή γίνεται στο πλαίσιο αμοιβαίας συμφωνίας ή δικαστικού συμβιβασμού (εφόσον δεν υφίσταται συνδεδεμένη σχέση ή συγγένεια).
Γενική ενημέρωση, όχι εξατομικευμένη φορολογική ή νομική συμβουλή. Οι πληροφορίες ισχύουν κατά την ημερομηνία ενημέρωσης. Για τη δική σας περίπτωση, ρωτήστε μας.
