Υποχρεωτικές ηλεκτρονικές αποδείξεις: όρια, πλαφόν και πρόστιμα

Το φορολογικό πλαίσιο υποχρεώνει τους φορολογούμενους να καλύπτουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό των δαπανών τους με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (κάρτες, e-banking) για την αποφυγή επιπλέον φορολόγησης.

• Απαιτούμενο Ποσό (30%): Κάθε φορολογούμενος πρέπει να καλύπτει ετησίως το 30% του πραγματικού του εισοδήματος από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ενοίκια (Ν. 4172/2013, άρθρο 15 παρ. 6, όπως ισχύει με τον Ν. 4646/2019).
• Ανώτατο Όριο (Πλαφόν 20.000€): Το μέγιστο ποσό ηλεκτρονικών αποδείξεων που μπορεί να ζητήσει η εφορία περιορίζεται στα 20.000 ευρώ, ανεξάρτητα από το αν το 30% του εισοδήματος αντιστοιχεί σε μεγαλύτερο ποσό.
• Μείωση στο 20%: Το απαιτούμενο ποσοστό μειώνεται στο 20% εάν ο φορολογούμενος έχει καταβάλει ηλεκτρονικά άνω του 60% του εισοδήματός του για φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, δόσεις στεγαστικών δανείων και ενοίκια.
• Κατασχεμένοι Λογαριασμοί (Πλαφόν 5.000€): Για φορολογούμενους με δεσμευμένους τραπεζικούς λογαριασμούς, το απαιτούμενο όριο δαπανών περιορίζεται σταθερά στα 5.000 ευρώ.
• Πρόστιμο Μη Κάλυψης (22%): Εάν το απαιτούμενο ποσό e-αποδείξεων δεν καλυφθεί, η ακάλυπτη διαφορά φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 22% (Ν. 4646/2019).
• Φορολογικά Κίνητρα: Οι δαπάνες για ιατρικές υπηρεσίες προσμετρώνται στο διπλάσιο για την κάλυψη του ορίου. Παράλληλα, το 30% των δαπανών σε 20 συγκεκριμένα επαγγέλματα (υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι κ.λπ.) εκπίπτει από το φορολογητέο εισόδημα έως τις 5.000€ (Ν. 5073/2023).
• Απαλλάσσονται πλήρως: Φορολογούμενοι άνω των 70 ετών, άτομα με αναπηρία 80% και άνω, καθώς και μόνιμοι κάτοικοι χωριών κάτω των 500 κατοίκων ή νησιών κάτω των 3.100 κατοίκων (Εγκύκλιος Ε.2016/2020 της ΑΑΔΕ).

Πρακτικό Παράδειγμα Υπολογισμού Προστίμου (Διαφοράς Φόρου)

Έστω φορολογούμενος με ετήσιο πραγματικό εισόδημα 25.000 ευρώ.

• Υπολογισμός Απαιτούμενου Ποσού: 25.000€ × 30% = 7.500 ευρώ. Ο φορολογούμενος οφείλει να συγκεντρώσει ηλεκτρονικές αποδείξεις αξίας 7.500€.
• Πραγματοποιηθείσες Δαπάνες: Ο φορολογούμενος συγκέντρωσε μέσω των καρτών του ηλεκτρονικές αποδείξεις αξίας 5.500 ευρώ.
• Υπολογισμός Ακάλυπτης Διαφοράς (Έλλειμμα): 7.500€ (απαιτούμενες) − 5.500€ (πραγματικές) = 2.000 ευρώ.
• Υπολογισμός Προστίμου (Φόρος 22%): 2.000€ × 22% = 440 ευρώ.
• Αποτέλεσμα: Ο φορολογούμενος θα κληθεί να πληρώσει επιπλέον 440 ευρώ φόρο στο εκκαθαριστικό του σημείωμα λόγω της μη κάλυψης του απαιτούμενου ορίου.